Helena Boguszewska, Jerzy Kornacki

Powieść pod różą

Powieść pod różą - książka odnaleziona w archiwum. Nieocenione źródło wiedzy o środowisku przedwojennej lewicy warszawskiej i samej Warszawie tamtych lat. Zwyczajny dzień 1952 roku. Do domu Boguszewskiej i Kornackiego przychodzi tajemniczy mężczyzna i przedstawia się jako Ryś Wietrakowski - ten Ryś Wietrakowski, bohater jednej z powieści gospodarzy. Teoretycznie wszystko się zgadza, w ich książce, której akcja rozgrywała się w pierwszej połowie lat 40., Wietrakowski był młodym partyzantem, członkiem Armii Ludowej. Teraz jest mężczyzną po czterdziestce i jak wkrótce wyjawia, oficerem UB. Teoretycznie - bo Ryś Wietrakowski... to postać fikcyjna. Wizyta trwa dalej, oficer przedstawia prawdziwy powód odwiedzin: interesuje go niejaki Efron-Freiman, „towarzysz Maks", przedwojenny komunista, znajomy autorów. Gospodarze zachowują dystans wobec gościa, a kiedy ten wychodzi, wracają pamięcią do dwóch miesięcy 1938 roku, poprzedzających aresztowanie Efrona-Freimana, i rozpoczynają swoją opowieść. Książka została ukończona w 1963 roku i złożona w wydawnictwie Czytelnik, jednak nie opublikowano jej ze względów politycznych. Dziś, zaopatrzona w znakomite posłowie Hanny Kirchner, trafia wreszcie do czytelników.