Aleksander Bołdyrew

Rejestry popisowe wojska koronnego 1531

"Przechowywany w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie zbiór rejestrów popisowych wojska koronnego (Oddział 85 Archiwum Skarbu Koronnego) zawiera liczne materiały związane z rachunkowością wojska polskiego, szczególnie w okresie panowania ostatnich dwóch Jagiellonów. Większość ksiąg została sporządzona na podstawie specyficznego formularza kancelaryjnego, który zakładał wpisanie do księgi składu osobowego całego oddziału jazy lub piechoty, poczynając od nazwiska rotmistrza i zazwyczaj daty dokonania spisu poprzez wymienienie wszystkich podoficerów (towarzysze w jeździe) bądź podoficerów i żołnierzy (dziesiętnicy i szeregowi w piechocie). W przypadku piechoty przyjmuje się, że spis lustracyjny odzwierciedlał w niemałym stopniu szyk bojowy oddziału. Jazda - stanowiąc podstawowy rodzaj broni, jest dziś - jeśli chodzi o skład osobowy - właściwie nieznana. Ponieważ rejestry sporządzono na potrzeby rachunkowości wojskowej, większą uwagę przywiązywano do koni i uzbrojenia jeźdźców niż do ludzi" (ze wstępu)